ارزیابی مشخصه های آنتروپومتری دانش آموزان دوره ابتدایی مدارس استان مازندران، جهت طراحی میز و صندلی ارگونومی

محمد امین موعودی۱، سید نورالدین موسوی نسب۲، سید محمدرضا گرامیان۳، جعفر اکبری*۴

۱- عضو هیئت علمی، گروه مهندسی بهداشت حرفه ای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران
۲- عضو هیئت علمی، گروه آمار زیستی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران
۳- مدیر کنترل کیفیت، شرکت تجهیزات مدارس ایران، ساری، ایران
۴- کارشناسی ارشد مهندسی بهداشت حرفه ای، اداره بهداشت، ایمنی و محیط زیست (HSE)، شرکت پالایش نفت آبادان، شرکت ملی پالایش و پخش فراورده های نفتی ایران، آبادان، ایران ، akbari.jafar@gmail.com

چکیده: 

مقدمه: مشکلات و عوارض ناشی از نامناسب بودن ابعاد میز و صندلی در تغییر شکل تن کودکان یکی از مسائل مورد توجه در سطح جهان است. هدف این مطالعه تعیین مشخصه های آنتروپومتری دانش آموزان ابتدائی در محدوده سنی 6 تا 12 سال استان مازندران و طراحی میز و صندلی ارگونومی براساس مشخصه های آنتروپومتری این دانش آموزان بود.

روش کار: در این مطالعه کاربردی به صورت مقطعی 18 مشخصه آنتروپومتری تعداد 2336 نفر از دانش آموزان 6-12 سال در سال های 1393 تا 1394 مورد بررسی قرار گرفت. جهت جمع آوری داده ها از صندلی آنتروپومتری، دوربین و پایه دوربین، و نرم افزار فتوگرافیکال آنتروپومتر استفاده شد. در نهایت، ابعاد طراحی میز و صندلی ارگونومی محاسبه و طراحی شد.

یافته ها: ابعاد آنتروپومتری به صورت میانگین، حداقل، حداکثر، انحراف معیار، میانه و مقدار صدک های 5/2 تا 5/97 برای دانش آموزان بدست آمد. نتایج نشان داد در گروه سنی 6 تا 7 و 7 تا 8 سال (کلاس اول و دوم) جنسیت اثری بر ارتفاع رکبی نداشت اما سن بر ارتفاع رکبی تاثیر داشت (005/0 > P). در گروه سنی 8 تا 9 و 9 تا 10 سال (کلاس سوم و چهارم) و همچنین گروه سنی 10 تا 11 و 11 تا 12 سال (کلاس پنجم و ششم) مشخص شد که جنسیت و سن هر دو بر روی ارتفاع رکبی اثر داشت (005/0 > P).

نتیجه گیری: اداره بهداشت، ایمنی و محیط زیست (HSE)، شرکت پالایش نفت آبادان، شرکت ملی پالایش و پخش فراورده های نفتی ایران، آبادان، ایران نتایج نشان داد با حذف اثر جنس، به ازای هر سال افزایش سن 2/16 میلیمتر ارتفاع رکبی افزایش یافت. همچنین مشخص شد که با حذف اثر سن، ارتفاع رکبی برای دختران 39/20 میلیمتر بیشتر از پسران افزایش یافت. یعنی تا قبل از سن بلوغ، میزان افزایش ابعاد آنتروپومتری در دختران بیشتر از پسران بود. با استفاده از ابعاد آنتروپومتری اندازه گیری شده، ابعاد میز و صندلی ارگونومی در سه سایز برای دانش آموزان طراحی گردید.

واژه‌های کلیدی: مشخصه های آنتروپومتری، ارگونومی، میز و صندلی، دانش آموزان ابتدائی

متن کامل [PDF 208 kb] 

مطالعه پدیده پرزنتیسم و کاهش بهره وری در بین کارکنان شرکت انتقال گاز ایران

جعفر اکبری*  ۱، محمود ابوالقاسمیان۲، امیر غفاری۳، فریدون مقدس۲، محمدامین موعودی۴، شقایق رحیمی کمال۵، معصومه جوزکنعانی۶

۱- شرکت گاز استان اصفهان، شرکت ملی گاز ایران ، akbari.jafar@gmail.com
۲- شرکت گاز استان اصفهان، شرکت ملی گاز ایران
۳- شرکت ملی گاز ایران
۴- دانشگاه علوم پزشکی مازندران
۵- شرکت انتقال گاز ایران
۶- شرکت ملی از ایران

چکیده:  

زمینه و هدف: پرزنتیسم پدیده ای است که براساس آن کارکنان به صورت فیزیکی در محیط کار حضور دارند اما از لحاظ کارکردی غایب هستند. هدف این مطالعه بررسی پدیده پرزنتیسم و کاهش بهره وری مرتبط با مشکلات سلامتی در بین کارکنان شرکت انتقال گاز ایران بود.

روش کار: افراد مورد مطالعه ۲۲۹۸ نفر از کارکنان بودند. داده های مطالعه با استفاده از مقیاس پرزنتیسم استنفورد (SPS-۶) و پرسشنامه سلامت و کار (HWQ) جمع آوری شد. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از رگرسیون لجستیک چندمتغیره در نرم افزار SPSS نسخه ۲۶ انجام شد.

یافته ها: بیش از ۵۲ درصد از افراد موردمطالعه (۱۱۸۹ نفر) در طول یک سال حداقل یکبار پدیده پرزنتیسم را تجربه کرده بودند در حالی که در مجموع تعداد ۱۰۷۳ نفر (۴۷%) غیرپرزنتیست بودند. نتایج نشان داد بین پدیده پرزنتیسم و زیرمجموعه های بهره وری (P=۰.۰۰۱)، تمرکز (P=۰.۰۲۳)، روابط با مسئول یا رئیس (P=۰.۰۰۷)، بی صبری و تحریک پذیری (P=۰.۰۲۶)، رضایت از محیط کار (P=۰.۰۳۸) و در نهایت نمره  HWQ (P=۰.۰۱۱) از نظر آماری رابطه معناداری وجود داشت.

نتیجه گیری: بروز پدیده پرزنتیسم در بین کارکنان با اثر بر روی زیرمجموعه های موثر در بهره وری نیروی انسانی از جمله کاهش بهره وری فردی، کاهش قدرت تمرکز افراد، درک نامناسب آنان از ارتباط با مسئول، افزایش بی صبری، تحریک پذیری و سطح استرس شغلی آنان و کاهش سطح رضایت افراد از محیط کار، بهره وری نیروی کار را کاهش می دهد. همین امر سبب تحمیل هزینه های زیادی به سازمان می شود.

واژه‌های کلیدی: پرزنتیسم، کاهش بهره وری، مقیاس پرزنتیسم استنفورد، سلامت و کار، کارکنان شرکت انتقال از ایران

متن کامل [PDF 646 kb]

تأثیر یک دوره تمرین تناوبی با شدت متوسط بر کارگران مبتلا به بیماری تحدیدی ریوی شاغل در محیط آلوده معدن سنگ معدن

عبدالحکیم باتجربه رودی ، محسن محمدنیا احمدی*  ، مهدی مقرنسی 

خراسان جنوبی، بیرجند، انتهای بلوار دانشگاه، دانشگاه بیرجند، دانشکده عاوم ورزشی ، m.m.ahmadi۲۰۰۵@gmail.com

زمینه و هدف: کار در معدن یک شغل قدیمی محسوب شده و به عنوان یک کار دشوار و آسیب­زا شناخته می­شود. نقص عملکرد ریه (از نوع تحدیدی) یکی از مشکلات عمده کارگرانی است که در معرض آلودگی شغلی قرار دارند. توانبخشی ریوی یکی از مداخله­های درمانی مشخص در بیماری­های انسدادی ریوی از جمله بیماری مزمن انسدادی ریوی  محسوب می­شود که منجر به بهبود تحمل فعالیت ورزشی، کیفیت زندگی شده و بستری در بیمارستان را نیز کاهش می­دهد. با توجه به وجود مستندات اندک، درباره فواید برنامه توانبخشی ورزشی در مبتلایان به ناراحتی تحدیدی ریه، هدف از پژوهش حاضر بررسی اثر 12 هفته تمرین تناوبی با متوسط بر شاخص­های اساسی عملکرد ریوی مبتلایان به بیماری­تحدیدی ریوی شاغل در محیط آلوده معدن سنگ آهن بود. این پژوهش به­صورت نوع نیمه تجربی و به­روش میدانی و با طرح پیش­آزمون –پس­آزمون اجرا شد.

روش بررسی: بدین منظور، از میان 600 کارگر شاغل در معدن آهن سنگ آهن پس از انجام آزمایش­های اولیه (تست اعتیاد و اسپیرومتری)، تعداد  30 بیمار مبتلا به ­بیماری­تحدیدی ریه (درجه متوسط (70­<­FVC>50)؛ میانگین سنی (2/4±3/30 سال)؛ قدی (7/7±1/175 سانتی­متر)؛ وزنی (2/14±2/78 کیلوگرم)؛ شاخص توده بدنی (5/4±5/25) انتخاب شدند. در شروع مطالعه، پیش­آزمون­های مربوط به شاخص­های ریوی (1FEV، FVC و  FVC/1FEV) و عملکردی (آزمون حداکثر سرعت هوازی)، میزان درک تلاش و همچنین اندازه­گیری­های مربوط به قد، وزن و BMI آزمودنی­ها انجام شد. سپس آزمودنی­ها به دو گروه تمرین تناوبی با شدت متوسط (با 60-85 درصد حداکثر سرعت هوازی) و کنترل تقسیم شدند. طول مدت مطالعه، 12 هفته (3 جلسه در هفته) در نظر گرفته شد. در این مدت، کل زمان پیموده شده در گروه 1 و 2، بطور پیشرونده­ای از 10 به 32 دقیقه افزایش یافت. همه بیماران تحقیق را به پایان رساندند و به تحلیل نهایی راه یافتند. در پایان مطالعه، پیش­آزمون­های مربوط به شاخص­های ریوی (1FEV، FVC و FVC/1FEV) و عملکردی (میزان درک تلاش و آزمون حداکثر سرعت هوازی (MAS)) انجام و برای تحلیل آماری نهایی استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل داده­های پیش­آزمون و پس­آزمون در گروه­های مطالعه پس از 12 هفته تمرین تناوبی با شدت متوسط و همچنین مقایسه بین گروه­ها در هر یک شاخص­های مورد نظر از آزمون t مستقل استفاده و سطح معنی­داری 05/0 در نظر گرفته شد.

یافته ­ها: در شروع مطالعه، دو گروه به لحاظ ویژگی­های فیزیولوژیکی و تن­سنجی تفاوتی نداشتند. بعد از مطالعه 12 هفته­ای، نتایج حاکی از افزایش معنی­دار (001/0=p) شاخص­های عملکرد ریوی (FVC و 1FEV) پس از دوره تمرینی در گروه تجربی بود. میانگین مسافت پیموده شده در آزمون MAS نیز با افزایش (0001/0=p) همراه بود. میزان درک تلاش (RPE) نیز بطور معنی­داری کاهش یافت (0001/0=p).

نتیجه ­گیری: این تحقیق جز معدود تحقیقاتی­است که تأثیر تمرین تناوبی با شدت متوسط بر شاخص­های عملکرد ریوی، قلبی تنفسی و شاخص درک از تلاش کارگران بیمار مبتلا به بیماری تحدیدی ریوی شاغل در محیط آلوده معدن سنگ آهن را بررسی نموده­است. براساس نتایج، استفاده از تمرین تناوبی با شدت متوسط در بهبود شاخص­های عملکرد ریوی کارگران مبتلا به بیماری تحدیدی ریوی، مؤثر بود و می­توان از این نوع تمرین در سایر مشاغل در معرض آلودگی استفاده نمود.

واژه‌های کلیدی: بیماری تحدیدی ریه، محیط آلوده، تمرین تناوبی، ظرفیت حیاتی اجباری، حجم بازدمی اجباری

متن کامل [PDF 774 kb]