آيين نامه ايمنی ماشين هاي افزار

هدف ودامنه شمول :

به منظور تامين وارتقاء سطح ايمني وحفاظت نيروي كار و همچنين صيانت نيروي انساني و منابع مادي كشور و در راستاي پيشرفت تكنولوژي و ايمن سازي محيط كارگاه ها وبه منظورپيشگيري از حوادث منجر به صدمات جاني و خسارات مالي، مقررات اين آيين نامه به استناد ماده 85 قانون كارجمهوري اسلامي ايران تدوين گرديده است.

فصل اول – تعاريف :

ماشين هاي افزار

ماشين هائي هستند كه با توجه به تنوع و مكانيزم خاص خود و به جهت صرفه جویی و بالا بردن راندمان كار، عمليات براده برداري و برش قطعات خام و تبديل به قطعه كار مورد نياز را انجام می دهد . اين ماشين ها عبارتند از :ماشين مته، ماشين توتراش، ماشين تراش، ماشين فرز، ماشين صفحه تراش، ماشين رنده، اره های ماشينی ، ماشين كله زنی، ماشين سنگ زنی و ماشين های تراش چوب.

ماشين مته

ماشيني است كه روي محور گردنده آن ابزارهاي برنده يا نو ك تيز يا شياردار سوار شده كه برای ايجاد سوراخ وبه منظور قلاويز كاري، پرچ کاری، اتصال قطعات در فلز يا چوب يا موارد ديگر به كار مي رود. همچنين مي توان با استفاده از ابزارهاي مخصوص عمل كام درآري، فرزكاري، توتراشي،جا خالي كردن و قلاويز زدن را انجام داد.

ماشين توتراش

ماشيني است كه روي محور حامل ابزار تراش تيغه توتراشی نصب می شود و براي گشاد كردن سوراخ در فلز يا تمام كردن تراش سطح داخل آن بكار مي رود. همچنين ممكن است داراي محورهاي گردنده حامل ابزار مخصوص سوراخ گيري در چوب و مواد نرم ديگر باشد.

ماشين تراش

ماشينی است كه مخصوص تراشيدن سطوح استوانه اي يا درآوردن پيچ كه داراي محور افقي يا قائم دوار مي باشد (محور 3 نظام يا 4 نظام ) و قطعه كار فلزي يا چوبي روي آن بسته شده و با آن می گردد. در ضمن مي توان با نصب ابزارهاي مخصوص از اين دستگاه براي توتراشي استفاده كر د .انواع ماشين هاي تراش عبارتند از : ماشين تراش مركزي - ماشين تراش با چند كش و -ماشين تراش کپی كننده - ماشين تراش خودكار -ماشين تراش عمودي (كار و سل )- ماشين هاي تراش NC (كنترل و هدايت عمليات ماشين بوسیله شماره گذاری) و ماشین های تراش CNC

ماشین فرز

ماشيني است كه معمولاً براي شكل دادن و تراشيدن سطوح خارجي يا داخلي قطعات فلزي بكار می رود. اين قطعات روي يك ميز ثابت با حركت كشوئي يا گردان يا بین دو مرغك بسته می شود و عمل تراش به وسيله فرز دندانه داري كه توسط يك محور گردنده افقي يا قائم به حركت درمی آيد، انجام می شود.

همچنين مي توان با ابزارهاي مخصوص عمل تو تراشي، سوراخ كردن، كله زني، ايجاد سطوح صاف، زاويه ها، شكاف ها،شيارها، شانه ها، سطوح شيب دار را ايجاد نمود و شامل انواع ماشين هاي فرز زانويي، ستوني، صنعتي (تخت)، ماشين فرز مخصوص مي باشد.

ماشين صفحه تراش دروازه ای

ماشيني است كه براي صاف كردن يا شكل دادن سطوح قطعات بزرگ فلزي بكار مي رود و قطعات كار روي يك ميز افقي كه در زير قسمت قلم گير حركت رفت و آمد انجام مي دهد بسته مي شود ، قسمت قلم گير قابل تنظيم بوده و نسبت به ميز ثابت مي باشد و قلم رنده به آن نصب شده كه قطعه كار را فقط در يكي از جهات حركت ميز برش مي دهد.

ماشين رنده

ماشيني است كه براي صاف كردن و شكل دادن قسمت داخلي يا خارجي قطعات فلزي بكار می رود. قطعات كار را روي يك ميز افقي قابل تنظيم محكم مي كنند و قلم رنده آن سر كج يا چند لبه می باشد كه روي يك قسمت كشويي نصب شده و در جهت افقي يا قائم روي سطح قطعه كار حركت رفت و آمد انجام مي دهد و معمولاً فقط در موقع پيشروي براده برداري مي كند.

ماشين كله زني

ماشيني است كه براي رنده كردن قطعات فلزي در جهت قائم بكار مي رود و طرز كار آن شبيه به ماشين رنده مي باشد، قلم رنده در حركت رفت و آمد خود براده برداري كرده و ميز كار كه قطعه كار روي آن بسته مي شود حركت پيشروي و عمل تنظيم را انجام مي دهد.

ماشين سنگ زني

ماشيني است براي تغيير اندازه، شكل قطعه كار و پرداخت سطح فلز به كار میرود، اين كار با قرار دادن قطعه كار در تماس با يك صفحه سمباده يا سابنده كه در حال حركت است يا در تماس با يك چرخ سمباده كه در حال گردش است صورت می گيرد.كليه قوانين ومقررات اين دستگاه ها مطابق با آيين نامه حفاظتي ماشين هاي سنگ زني مي باشد.

اره هاي ماشيني

ماشيني است كه به منظوربرش قطعات فلزي وچوبي وغيره مانند انواع پروفيل ها،ميلگردها، لوله ها، شمش ها، الوارها بكار مي رود و شامل انواع ماشين های اره لنگ، اره هاي پروفيل بر (پروفيل براب صابوني و پروفيل براتشي)، اره هاي نواري.

ماشين هاي تراش چوب

عبارتند از ماشین كندگي – ماشين کف رنده – ماشين كام و زبانه درآر – ماشين چندکاره. رعايت كليه قوانين ومقررات دراين دستگاه ها مطابق باآيين نامه حفاظتي صنايع چوب مي باشد.

مواد چربكاري

به منظور جلوگيري از تماس مستقيم قطعاتي كه بر روي يكديگر مي لغزند و كاهش حرارت بين قطعات لغزنده كه در اثر اصطكاك به وجود مي آيد، از مواد چربكاري استفاده می گردد. انواع مواد چربكاري كه در ماشين هاي افزار م ي بايست به كار برده شود شامل روغن هاي معدني، گياهي و حيواني، گریس ها، مواد چربكاري گرافيتي، مواد چربکاری مخصوص و مواد چربكاري مصنوعي بوده و مي بايست از اصطكاك بين قطعات و ابزار و ايجاد صدمه و ضرر و زيان به نحو مؤثري جلوگيري به عمل آورد.

آیین نامه و مقرات حفاظتی ماشین های افزار.pdf